Trước đây, người dân khu vực biên giới Ba Sơn chủ yếu canh tác ngô, sắn, phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên năng suất bấp bênh, thu nhập thấp. Trước thực tế đó, Đồn Biên phòng Ba Sơn đã khảo sát và quyết định đưa giống tre Bát Độ vào trồng dọc theo diện tích đất đồi, đất trống trên địa bàn xã. Đây là loại cây dễ trồng, sinh trưởng nhanh, rễ bám sâu chống xói mòn tốt, đặc biệt phù hợp với đất dốc. Tre Bát Độ chỉ mất khoảng 2 năm để bắt đầu cho thu hoạch măng và có thể khai thác liên tục trong 10 đến 15 năm tiếp theo.

Thượng tá Dương Văn Hảo, Chính trị viên Đồn Biên phòng Ba Sơn cho biết: Chúng tôi hướng tới mục tiêu kép, vừa giúp người dân có thêm nguồn thu nhập ổn định từ việc thu hoạch măng, vừa chống sạt lở, giữ đất.

Mô hình bắt đầu được Đồn Biên phòng Ba Sơn triển khai từ tháng 9/2022, bằng nguồn vốn hỗ trợ và ngày công của cán bộ, chiến sĩ, Đồn Biên phòng Ba Sơn đã phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và người dân trồng được trên 12.800 cây tre giống, tổng giá trị hơn 300 triệu đồng, phủ xanh chiều dài hơn 8 km dọc tuyến biên giới. Đến tháng 4/2026, đơn vị tiếp tục phối hợp với Tỉnh đoàn, Đoàn Thanh niên xã Ba Sơn và các đơn vị đồng hành nhân rộng mô hình, trồng thêm gần 1.000 cây tre dọc tuyến đường dài hơn 1km từ mốc 1188 đến mốc 1189 trên phần đất của các hộ dân thuộc thôn Nà Xia và Tân Cương, xã Ba Sơn

Sau thời gian chăm sóc, diện tích tre Bát Độ trồng đợt đầu tiên đã chính thức cho thu hoạch măng. Được biết, bình quân 1 gốc tre trưởng thành, mỗi vụ cho thu hoạch khoảng 20 đến 25 kg măng tươi. Với hơn 12.800 gốc tre hiện có, tổng sản lượng măng ước đạt trên 250 tấn mỗi năm.

Hiện tại, thương lái đến tận nơi thu mua măng tươi nguyên vỏ với giá dao động từ 5.000 đến 8.000 đồng/kg. Như vậy, trung bình mỗi gốc tre mang về doanh thu khoảng 100.000 - 200.000 đồng/năm. Nhờ đó, những gia đình nhận chăm sóc từ 200 đến 300 gốc tre có thể thu về từ 30 đến 50 triệu đồng mỗi vụ.

Ông Nông Văn Pợ, thôn Nà Xia, xã Ba Sơn cho biết: Gia đình tôi có diện tích đất canh tác gần khu vực biên giới. Khi nghe cán bộ Đồn Biên phòng Ba Sơn tuyên truyền, vận động, tôi đã nhận chăm sóc hơn 200 gốc. Năm nay tre cho thu hoạch rộ. Từ đầu mùa vụ đến nay, tôi đã thu hoạch được hơn 2 tấn măng tươi, thu nhập đạt gần 20 triệu đồng. Nhờ nguồn thu này, gia đình tôi đã có vốn để sửa sang lại nhà cửa và lo cho các cháu ăn học đầy đủ hơn.

Sự thành công của mô hình không chỉ mang lại ấm no cho từng gia đình mà còn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu giảm nghèo. Ông Vy Minh Long, Bí thư Đảng ủy xã Ba Sơn cho biết: Đây là một mô hình thiết thực thể hiện tinh thần trọng dân, sát dân của lực lượng biên phòng. Từ cây tre Bát Độ, hàng chục hộ dân tại các thôn giáp biên đã có sinh kế mới hiệu quả. Thời gian tới, Đảng ủy, UBND xã sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức tập huấn kỹ thuật sơ chế, bảo quản nhằm nâng cao giá trị gia tăng, từng bước xây dựng thương hiệu măng Bát Độ Ba Sơn gắn với chương trình OCOP.

Mô hình “Lũy tre biên giới Việt” đã lan tỏa sâu rộng, góp phần xây dựng phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới. Hiện nay, Đồn Biên phòng Ba Sơn đã bàn giao đoạn biên giới dài 41,587km cùng 57 cột mốc quốc giới cho 6 tập thể và 158 hộ gia đình phối hợp quản lý. Qua đó, mỗi người dân trở thành lực lượng tại chỗ, thường xuyên bám nắm địa bàn, kịp thời cung cấp nhiều nguồn tin có giá trị cho lực lượng biên phòng.

Từ cách làm thiết thực, dựa vào sức dân, Đồn Biên phòng Ba Sơn đã đưa cây tre trở thành điểm tựa kinh tế bền vững, thành “hàng rào xanh” bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Mô hình “Lũy tre biên giới Việt” là biểu tượng đẹp cho ý chí sắt đá, tinh thần đoàn kết quân dân một lòng trong sự nghiệp xây dựng, quản lý và bảo vệ biên cương Tổ quốc.