Sắp xếp thôn, tổ dân phố là nhiệm vụ tất yếu nhằm tinh gọn tổ chức, giảm đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành, qua đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển và phục vụ Nhân dân trong giai đoạn mới.

Tuyên truyền tạo đồng thuận

Ngay sau khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Kết luận số 210, ngày 12/11/2025 về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, cấp ủy, chính quyền các cấp trong toàn tỉnh đã chủ động chuẩn bị các bước cho việc sắp xếp thôn, tổ dân phố. Thực hiện nhiệm vụ được giao, Sở Nội vụ đã ban hành công văn đề nghị UBND các xã, phường rà soát quy mô diện tích, dân số các thôn, tổ dân phố trên địa bàn, hướng dẫn các xã xây dựng dự kiến phương án sắp xếp các thôn, tổ dân phố. Theo đó, trong tháng 4, tháng 5/2026 các xã, phường đã khẩn trương rà soát, báo cáo và dự kiến phương án sắp xếp.

Theo thống kê, trong số 1.646 thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, có 1.340 thôn chưa đủ 150 hộ và 97 tổ dân phố chưa đủ 300 hộ. Đây là những thôn, tổ dân phố thuộc diện phải thực hiện sắp xếp.  Hiện nay, cấp ủy, chính quyền các cấp trên địa bàn đang tập trung đẩy mạnh tuyên truyền nhằm giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của việc sắp xếp; từ đó tạo sự thống nhất về nhận thức và đồng thuận trong quá trình triển khai thực hiện. Nội dung liên quan đến việc sắp xếp thôn, tổ dân phố đã được phổ biến thông qua các cuộc họp chi bộ, sinh hoạt đoàn thể, hội nghị Nhân dân và hệ thống truyền thanh cơ sở… 

Theo bà Lành Thị Huệ, Bí thư Đảng ủy xã Yên Phúc, bám sát chỉ đạo, định hướng của cấp trên, xã đã thành lập Ban chỉ đạo thực hiện sắp xếp thôn gồm 20 thành viên. Để chuẩn bị cho việc sắp xếp, thông qua hội nghị chúng tôi cũng đã tuyên truyền, phổ biến chủ trương này đến các đồng chí là bí thư chi bộ, trưởng thôn. Sau đó, các đồng chí cũng đã phổ biến đến toàn thể người dân trên địa bàn và chủ động nắm bắt tình hình. Hiện xã có 31 thôn, dự kiến sau sắp xếp sẽ giảm khoảng 10 thôn.

Cùng với công tác tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, cấp ủy, chính quyền các cấp tăng cường nắm bắt nguyện vọng, ý kiến của người dân thông qua các hội nghị đối thoại trực tiếp, qua đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội… Đây là cơ sở để các xã, phường đã chủ động rà soát thực trạng thôn, tổ dân phố trên địa bàn để xây dựng phương án sắp xếp, đảm bảo quy mô số hộ dân, điều kiện địa lý, khoảng cách đi lại, đặc điểm cộng đồng dân cư cũng như các yếu tố đặc thù của từng địa bàn.

Thực tế cho thấy, sau nhiều đợt sắp xếp đơn vị hành chính và tinh gọn tổ chức bộ máy thời gian qua, nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về yêu cầu đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ngày càng được nâng lên. Đây là tiền đề thuận lợi để các địa phương triển khai việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trong thời gian tới, bảo đảm đúng lộ trình, quy định và phù hợp với tình hình thực tiễn.

Xây dựng phương án phù hợp

Việc xây dựng phương án sắp xếp thôn cơ bản bám sát tiêu chuẩn đề ra. Tuy nhiên, đối với các xã miền núi, vùng cao, biên giới, việc xây dựng phương án phải được thực hiện thận trọng nhằm bảo đảm phù hợp điều kiện thực tế, thuận lợi cho người dân trong sinh hoạt và tham gia các hoạt động cộng đồng sau sắp xếp. Phương án sắp xếp phải dân chủ, công khai, minh bạch; kế thừa và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp của cộng đồng dân cư. Đồng thời, việc sắp xếp phải gắn với yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý của chính quyền cấp xã và chất lượng hoạt động của cộng đồng dân cư.

Đơn cử như qua tìm hiểu thực tế tại xã biên giới Ba Sơn, trong số 25 thôn thì phần lớn các thôn đều chưa đủ tiêu chuẩn 150 hộ. Ông Nông Hồng Giang, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Ba Sơn thông tin: Sau khi rà soát, xem xét, xã đã dự kiến phương án sắp xếp các thôn tương đồng về lịch sử, địa lý, phong tục, tập quán tuy nhiên có 3 thôn xã đề xuất không sắp xếp. Đó là những thôn địa bàn rộng, dân cư thưa thớt, có thôn biên giới, nếu như sắp xếp thành thôn mới để bảo đảm tiêu chí về dân số thì mặt khác sẽ gây khó khăn trong công tác quản lý, sinh hoạt chung của người dân trong thôn.

Tương tự như Ba Sơn, cũng có nhiều xã cũng đề xuất không sắp xếp một số thôn do địa hình bị chia cắt hay do diện tích rộng, dân cư phân tán, đi lại khó khăn... Như xã Châu Sơn được hình thành trên cơ sở nhập 4 đơn vị hành chính cấp xã cũ gồm: Đồng Thắng, Cường Lợi, Châu Sơn,  Bắc Lãng. Hiện nay, 24/24 thôn của xã Châu Sơn đều có quy mô dưới 150 hộ gia đình. Riêng xã Đồng Thắng trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã có 4 thôn, nếu sáp nhập cả 4 thôn của xã Đồng Thắng cũ thì vẫn chưa bảo đảm tiêu chuẩn 150 hộ gia đình. Thực tế này cho thấy cần có cơ chế, tiêu chí linh hoạt đối với địa bàn miền núi, biên giới, vùng dân cư phân tán. Để giải quyết vấn đề này, ngay trong tháng 5/2026, Sở Nội vụ đã thành lập tổ công tác đến khảo sát nắm tình hình thực tiễn tại một số xã để xây dựng, bổ sung phương án giải trình hợp lý đối với các thôn không thực hiện sắp xếp.

Theo định hướng chung của tỉnh, việc sắp xếp thôn gắn liền với bố trí cán bộ theo hướng vừa phát huy năng lực, uy tín vừa quan tâm cán bộ trẻ có trình độ công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Hiện nay các xã, phường đang rà soát kỹ đội ngũ người hoạt động không chuyên trách để xây dựng phương án bố trí phù hợp. Những người có uy tín, năng lực, trách nhiệm sẽ tiếp tục được xem xét bố trí tham gia công tác; đồng thời nghiên cứu phương án hỗ trợ đối với các trường hợp dôi dư nhằm bảo đảm quyền lợi, tạo sự đồng thuận.

Ông Đỗ Đức Việt, Bí thư Chi bộ, trưởng thôn An Ninh, xã Hữu Lũng chia sẻ: Ngay khi có chủ trương về sắp xếp thôn, chúng tôi đã triển khai, tuyên truyền, tạo đồng thuận trong cộng đồng. Thôn An Ninh và thôn An Thịnh của xã vốn là một thôn cũ được tách ra, chính bởi vậy, khi có chủ trương sắp xếp hai thôn thành một cơ bản người dân đều nhất trí. Sau sắp xếp dự kiến thôn mới sẽ có khoảng 700 hộ. Theo kế hoạch, trong tháng 6 tỉnh sẽ hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố. Để chuẩn bị cho công cuộc sắp xếp, thời gian tới, chính quyền cấp cơ sở tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức lấy ý kiến người dân, xây dựng và hoàn thiện phương án sắp xếp khoa học, linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo, tin tưởng rằng việc sắp xếp thôn, tổ dân phố sẽ diễn ra thành công, nhận được sự đồng thuận cao trong Nhân dân.