Đầu tháng 5/2026, chúng tôi có dịp đến thăm và trò chuyện cùng ông Ngô Gia Thành, sinh năm 1933, khối Nà Chuông, phường Đông Kinh - CCB từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Ở tuổi 93, ông Thành vẫn giữ được sự minh mẫn. Ông Thành kể: Ở tuổi đôi mươi, tôi xung phong lên đường nhập ngũ, gia nhập Đại đoàn Pháo binh 351. Cuối năm 1953, đơn vị hành quân vào mặt trận Điện Biên Phủ. Khi ấy, pháo binh được ví như “quả đấm thép” của chiến dịch, giữ vai trò chi viện hỏa lực, chế áp các mục tiêu quan trọng, tạo điều kiện cho bộ binh tiến công. 

Những khẩu pháo nặng hàng tấn được lính pháo binh kéo bằng sức người qua núi cao, dốc đứng. Nhớ lại quãng thời gian ấy, ông Thành trầm giọng: Chúng tôi chủ yếu hành quân trong đêm để giữ bí mật, không ánh đèn, chỉ lần theo nhau giữa rừng sâu. Có thời điểm chúng tôi đi liên tục, giày dép rách nát, nhiều người phải đi chân đất, giẫm lên đá sắc, gai nhọn, máu hòa lẫn bùn đất. Gian khổ là vậy nhưng ai cũng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử.

Không trực tiếp cầm súng tham gia chiến đấu như ông Thành nhưng khi nhắc về Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông Hoàng Công Thịnh (sinh năm 1935, thôn Trần Phú, xã Bắc Sơn) cũng không giấu nổi niềm xúc động và tự hào. Năm đó, ông làm nhiệm vụ cảnh vệ tại Liên khu Việt Bắc, tham gia bảo vệ các hội nghị, cơ quan đầu não, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công tác lãnh đạo, chỉ huy chỉ đạo chiến dịch. Thời điểm ấy, Việt Bắc giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa là căn cứ địa cách mạng, vừa là nơi tổ chức, điều hành và chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến, nên công tác bảo vệ an ninh, an toàn luôn được đặt lên hàng đầu. Khi nghe tin chiến thắng, những người lính cảnh vệ tại Liên khu Việt Bắc vỡ òa trong niềm vui, ôm chầm lấy nhau xúc động. Ông Thịnh nói trong tự hào: Chúng tôi không trực tiếp ở chiến trường nhưng luôn hiểu rõ từng nhiệm vụ mình làm đều góp phần cho ngày chiến thắng. Nghe tin thắng lợi, ai cũng thấy mọi vất vả, trách nhiệm đều trở nên thật ý nghĩa. 

Không chỉ ông Thành, ông Thịnh, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ còn có hàng nghìn người dân xứ Lạng đã trực tiếp hoặc gián tiếp góp sức làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Hơn bảy thập kỷ qua, những ký ức một thời khói lửa vẫn được các CCB gìn giữ, kể lại như những bài học sống động về lòng yêu nước, giúp thế hệ hôm nay thấm thía hơn giá trị của độc lập và hòa bình.

Để những câu chuyện ấy được tiếp nối, lan toả, hằng năm, các cấp hội CCB trong tỉnh thường xuyên phối hợp tổ chức các buổi sinh hoạt, nói chuyện truyền thống, giáo dục lịch sử về Chiến dịch Điện Biên Phủ, Chiến dịch Hồ Chí Minh cùng nhiều giai đoạn đấu tranh cách mạng khác cho thanh, thiếu niên trên địa bàn. Từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức trên 300 cuộc với gần 20.000 lượt thanh, thiếu niên tham gia. Qua những buổi giao lưu, gặp gỡ và kể chuyện lịch sử, từ những dòng ký ức được truyền lại ấy, tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" tiếp tục được lan tỏa, trở thành nguồn động lực để lớp trẻ trân trọng quá khứ và vững vàng hơn trên hành trình dựng xây và bảo vệ đất nước.