Sau khi nhiều công đoàn cơ sở kết thúc hoạt động trong quá trình sắp xếp bộ máy, Lạng Sơn đề xuất thành lập 8 công đoàn xã, phường nhằm đưa hoạt động chăm lo, bảo vệ người lao động đến gần cơ sở hơn.

Liên đoàn Lao động tỉnh Lạng Sơn đã xây dựng đề án thành lập công đoàn xã, phường, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo phương án, 8 đơn vị dự kiến được thành lập gồm công đoàn các phường Đông Kinh, Kỳ Lừa, Tam Thanh, Lương Văn Tri và các xã Đồng Đăng, Hữu Lũng, Cai Kinh, Tuấn Sơn.

Trong đó, Công đoàn phường Đông Kinh có quy mô lớn nhất với 45 công đoàn cơ sở và 2.555 đoàn viên. Công đoàn phường Kỳ Lừa quản lý 29 công đoàn cơ sở, 2.095 đoàn viên; Công đoàn xã Hữu Lũng có 18 công đoàn cơ sở, 1.221 đoàn viên; Công đoàn phường Tam Thanh có 21 công đoàn cơ sở, 1.112 đoàn viên.

Bốn đơn vị còn lại gồm Công đoàn phường Lương Văn Tri với 900 đoàn viên, Công đoàn xã Đồng Đăng với 861 đoàn viên, Công đoàn xã Tuấn Sơn với 430 đoàn viên và Công đoàn xã Cai Kinh với 335 đoàn viên.

Tổng cộng, 8 công đoàn xã, phường dự kiến tiếp nhận 151 công đoàn cơ sở với 9.509 đoàn viên. Mỗi đơn vị được đề xuất bố trí một cán bộ công đoàn chuyên trách. Số còn lại gồm 77 công đoàn cơ sở với 7.917 đoàn viên tiếp tục do Ban Công tác Công đoàn thuộc Liên đoàn Lao động tỉnh trực tiếp quản lý, hướng dẫn hoạt động.

Trước khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Liên đoàn Lao động tỉnh quản lý 13 công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở, 1.303 công đoàn cơ sở với 46.096 đoàn viên.

Sau sắp xếp, 13 công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở kết thúc hoạt động. Tỉnh cũng giải thể 1.101 công đoàn cơ sở với 30.773 đoàn viên thuộc các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp hưởng toàn bộ lương từ ngân sách.

Người lao động làm việc theo hợp đồng, không hưởng toàn bộ lương từ ngân sách vẫn tiếp tục là đoàn viên. Tuy nhiên, tại một số địa bàn, việc không còn công đoàn cơ sở như trước khiến hoạt động tập hợp, chăm lo và tiếp nhận kiến nghị của người lao động gặp khó khăn.

Bà Bế Thị Hòa, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Lạng Sơn, nhận định, việc hình thành công đoàn xã, phường sẽ rút ngắn khoảng cách giữa tổ chức Công đoàn với người lao động, giúp kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và những vấn đề phát sinh tại cơ sở.

Đây cũng sẽ là đầu mối phối hợp với cấp ủy, chính quyền trong chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động; đồng thời hướng dẫn công đoàn cơ sở thương lượng, ký thỏa ước lao động tập thể, giải quyết tranh chấp và phát triển đoàn viên.

Ông Đỗ Minh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Na Sầm, nhìn nhận, sau sắp xếp, một bộ phận người lao động không còn công đoàn cơ sở để sinh hoạt. Điều này có thể khiến những tâm tư liên quan đến tiền lương, bảo hiểm, phúc lợi và điều kiện làm việc chưa được phản ánh kịp thời.

Ông Tuấn đánh giá, từ góc độ người đứng đầu cấp ủy, địa phương mong sớm có mô hình công đoàn phù hợp để tập hợp người lao động, làm cầu nối với cấp ủy, chính quyền và bảo vệ quyền lợi chính đáng của họ. Tổ chức đại diện tại địa bàn cũng giúp địa phương chủ động nắm tình hình, xử lý vấn đề phát sinh và giữ ổn định cơ sở.

Theo đề án, công đoàn xã, phường có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng và được bố trí nơi làm việc cùng trụ sở Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã. Chủ tịch công đoàn dự kiến do một phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cùng cấp kiêm nhiệm.

Lạng Sơn hiện có 6.109 doanh nghiệp với khoảng 50.500 lao động. Tỉnh dự báo đến năm 2030 có khoảng 18.000 doanh nghiệp hoạt động, thu hút thêm khoảng 60.000 lao động, đặt ra yêu cầu lớn hơn đối với công tác đại diện và bảo vệ người lao động tại cơ sở.